लाइभ टिभी Listen Image FM 97.9 इमेज एफ एम Listen Image News FM 103.6 न्युज एफ एम
Download Imagekhabar Android App
ImageKhabar

संघीयता र समावेशिता कम्युनिष्टहरुको एजेण्डा हुँदै होइनः विमलेन्द्र निधी

बुधबार, २३ जेष्ठ, २०७५ मा प्रकाशित,

केही समय अघि मात्र नेपाली कांग्रेसको उपसभापतिमा मनोनित भएका विमलेन्द्र निधी पार्टीलाई आन्तरिक रुपमा सशक्त बनाउने अभियानमा छन् ।

केही समय अघि मात्र नेपाली कांग्रेसको उपसभापतिमा मनोनित भएका विमलेन्द्र निधी पार्टीलाई आन्तरिक रुपमा सशक्त बनाउने अभियानमा छन् । विद्यार्थी राजनीतिबाट आएका उनी पार्टीको केन्द्रीय सदस्य र महामन्त्री हुँदै हाल उपसभापति बनेका हुन । उनी कांग्रेस सुदृढ बनाउन सक्रिय भएको बताइरहेका छन् ।

उनी पार्टीभित्रको गुट, उपगुटको अन्त्य र प्रतिपक्षीको भूमिकालाई बलियो बनाइ सरकारलाई खबरदारी गर्न नयाँ गृहकार्यमा छन् । यसै सिलसिलामा समसायीक राजनीति र कांग्रेसको भूमिकाका बारेमा इमेजखबरका तर्फबाट युवराज गौतमले गरेको कुराकानी:

यतिबेलाको राजनीतिक घटनाक्रमलाई कसरी हेरिरहनुभएको छ ?

बर्तमान घटनाक्रमलाई कांग्रेसले तीन कुराबाट नियाली रहेको छ । पहिलो त संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक संविधान जारी होला कि नहोला भन्ने स्थिति थियो । जारी भए पछि संविधानलाई मधेसवादी दलहरुले मान्लान कि नमान्लान भन्ने स्थिति सृजना भयो । त्यस पछि निर्वाचनको सबैमा संसय थियो ।

संविधान जारी पछि कांग्रेसको सुझबुझको कारणले गर्दा तीनै तहको निर्वाचन सम्पन्न भएको अवस्था छ । संविधान कार्यान्वयन भएको छ । संविधानसँग असहमत हुने मधेस केन्द्रित क्षेत्रीय दलहरु समेत निर्वाचनमा सहभागी भए । राज्यको पुर्नसंरचना र संविधानको घोषणा पछि संविधान कार्यान्वयनको अवस्थामा मुलुक अघि बढिरहेको छ ।

दोस्रो कुरा निर्वाचनमा पार्टी पराजय पछि हाम्रा कमी कमजोरीलाई सच्याएर आत्म समिक्षा मार्फत लिंदै सुधारेर जाने र आगामी निर्वाचनमा बलियो हुने गृहकार्यमा हामी लागि रहेका छौं ।

तेस्रो कुरा लोकतान्त्रिक सिद्धान्त, विचारधारा, संसदीय प्रणाली, बहुदलीय प्रणाली, निर्वाचन प्रणाली, मनवअधिकार, प्रेस स्वतन्त्रता प्रति प्रारम्भ देखि नै विश्वास गर्दै आइरहेको नेपालमा एक मात्र पार्टी नेपाली कांग्रेस हो ।

विगतदेखि अहिलेसम्म कांग्रेस कुन धारमा अघि बढिरहेको छ ?

नेपालको राजनीतिमा विगत देखि नै कांग्रेस बाहेकका बाँकी दुई धार थियो । एउटा राजाले नेतृत्व गर्ने निर्दलीय पंचायती व्यवस्थाका समर्थकहरु जो अहिले राजतन्त्र नभएता पनि छन, अर्को जमात कम्युनिष्टहरुको थियो । यि सबैलाई हेर्दा आजको दिनसम्म आइपुग्दा तीन धारबाट राजनीति चल्दै आयो ।

आजको अवस्था सम्म आइपुग्दा कांग्रेस जुन धारमा आयो त्यही धारमा छ । कांग्रेसको सैद्धान्तिक मान्यतालाई अरुले पनि स्वीकार्ने अवस्था बन्यो । अहिले सबै दलहरु बहुदलवादी भए, लोकतन्त्रवादी भए, संसदीय धारमा आए । राजावादीहरु पनि कम्युनिष्टहरु पनि बहुदलवादी भए, संसदीय प्रणालीमा आए, निर्वाचन प्रणालीमा आए । नेपालको समग्र राजनीति डिस्कोर्स अब कांग्रेसको बाटोबाट हिडेको अवस्था छ ।

कम्युनिष्ट सरकारको गतिविधी कस्तो लागिरहेको छ ?

कम्युनिष्ट सरकारले संघीय गणतन्त्रको पक्षमा काम गर्‍यो भने राम्रै परिणाम आउला । अधिनायकवाद तर्फ जानु भयो र जनवादी केन्द्रियता तर्फ जानु भयो भने संघीयता खतरामा पर्न सक्छ । जनवादी केन्द्रियता र संघियता ठीक विपरित विचारधारा हुन ।

जनवादी केन्द्रियता जहिले पनि संघियताको खिलापमा हुन्छ । संघीयता पनि जनवादी केन्द्रियताको खिलापमा हुन्छ । उहाँहरुले बहुमतको अभ्यास जनवादी केन्द्रियताका लागि गर्नु हुन्छ की संघियताका लागि गर्नु हुन्छ त्यो हेर्न बाँकी छ ।

सरकारले ल्याएको वजेटलाई कसरी लिनु भएको छ ?

वास्तवमा वजेट विल्कुलै ‘हावादारी’ छ । सत्ता पक्षकै नेताहरु पनि वजेट प्रति सहमत भइरहनु भएको छैन । यति ठूलो बहुमतको हैसियत प्राप्त गरेको सरकारले जनताको दैनिक जिवनलाई सुखी र सहज बनाउन कुनै वजेट विनियोजन गरेको छैन ।

एक दुई ठूला योजनाका नाममा तत्काल कार्यान्वयन हुन नसक्ने विषयमा वजेट विनियोजन गरिएको छ । अर्को कुरा वजेट संघीयताको पक्षमा पनि छैन । प्राथमिकताको क्षेत्र निर्धारण सरकारले वजेट मार्फत गर्न सकेन ।

रोजगारी बृद्धि गर्ने, कृषि क्षेत्र, पर्यटन क्षेत्र, जलस्रोत,उद्योग व्यवसाय, शिक्षा क्षेत्र कुनै विषय पनि वजेटको प्राथमिकतामा छैनन । वजेटको प्रष्ट लक्ष्य नै छैन अन्योलमा छ । आर्थिक प्रगति र संमृद्धि यो वजेटले दिन्छ भन्ने मलाई लाग्दैन ।

सरकार ‘अधिनायकवाद’ तर्फ जान लागेकै हो त ?

हो । पक्का पनि हो । संविधान जारी भयो । चुनाव भयो अब राजनीतिक विवाद सकियो, यो होइन । उहाँहरु अब राजनीतिक रुपमा केही बाँकी नै छैन संमृद्धितर्फ लाग्ने हो भन्दै हल्ला गरिरहनु भएको छ । यो नै उहाँहरुको अधिनायकवादी चरित्रको प्रारम्भिक सोच हो ।

नेपालमा अधिनायकवादी प्रवृति रोक्न हामीले संघियता ल्याएको हो । तर मुलुक संघिय संरचनामा गइसकेपछि पनि सातै प्रदेशका मुख्य मन्त्री र मन्त्रीहरुसँग कुनै संगठन छैन, कुनै संरचना पनि छैन । त्यसका लागि सरकारले न कुनै प्रयास गरेको छ, न कुनै कानुन निर्माण भएको छ । न कुनै संरचना नै बनाइएको छ । मिडियाले समेत सरकारलाई यो विषयमा खबरदारी गर्न सकेको छैन ।

सातवटै प्रदेशमा एउटा पुलिस समेत प्रदेशको सरकारको अन्डरमा छैन । मुख्यमन्त्री समेत निरिह बन्नु परेको छ । प्रदेशको अन्तरिक मामिला मन्त्री समेतको आदेश त्यहाँ चल्दैन । केन्द्रको गृहमन्त्रीको शासन चल्छ । यो अधिनायकवादी प्रवृति होइन ?

प्रधानमन्त्री कार्यालयमा सबै निकायको अधिकार तानिएको छ भएका अधिकार पनि केन्द्रिकृत गरिएको छ । मिडिया हाउसमाथी त्रास उत्पन्न गराइएको छ ।

यातायात व्यवसायी, निर्माण व्यवसायीलाई समातेर थुनिदिन्छु भन्ने आतंक सृजना गरेर धम्की दिइदै छ । यो के हो ? कानुनी बाटो छैन ? कानुन चल्दैन ? यो के हो त ? अधिनायकवादी प्रवृति होइन ?

nidhi1

अन्य दलहरु कांग्रेसकै सिद्धान्तमा आए भन्नुहुन्छ अनि चुनावमा पराजित चाहीं कसरी भयो ?

निर्वाचनको पराजय हाम्रो आन्तरिक कारणले नै हो । अर्को कुरा हामी हाम्रो संगठनलाई बलियो बनाउन भन्दा राज्यको पुर्नसरचना र संक्रमण कालको व्यवस्थापन गरेर संसदीय प्रणाली, बहुदलीय व्यवस्था, समावेशी सिद्धान्त सहितको व्यवस्थालाई बलियो बनाउन तर्फ लाग्यौ ।

चुनावको तयारीमा लाग्नु पर्ने बेला मधेसवादीहरुलाई सहमतीमा ल्याउन लाग्यौ, संविधान प्रति सबैलाई जिम्मेवार बनाउन केन्द्रित भयौं, हाम्रो जिम्मेवारी अभिभावको थियो । जिम्मेवारी निर्वाह गर्न तर्फ केन्द्रित भयौं ।

मुलुकको लागि मिलन विन्दु बनाउन लाग्दा चुनावमा जित्न तर्फ संगठनलाई समय दिन सकेनौं । हामीले स्वीकार गर्नु पर्छ आन्तरिक एकताको अभाव भयो, घात अन्तर्घात पार्टी भित्रै भयो । त्यसकारण कार्यकर्ताहरु समेत निराश भए । निर्वाचन जित्न सकिएन ।

कांग्रेस सत्तामै रहँदा गरेका कमजोरी हारका कारण हुन सक्दैनन् ?

यस्ता विषय चाहीं प्रतिपक्षले उचाल्ने विषय हो । पहिले पहिले कांग्रेसले कोशी बेच्यो, गण्डकी बेच्यो भन्थे । त्यसपछि ति कुरा होइन रहेछ भन्ने भएर भन्न छाडे । अहिले केही खोट नपाएर प्रधानन्यायाधीश र प्रहरी प्रमुख काण्डलाई उचालेका हुन । यी कारणले निर्वाचनमा पराजय भएको होइन ।

अर्को कुरा संघीयता कम्युनिष्टहरुको एजेण्डा हुँदै होइन । समावेशीता पनि कम्युनिष्टहरुको एजेण्डा होइन । धर्म निरपेक्षता पनि कम्युनिष्टहरुको एजेण्डा होइन । यी सबै वीपी कोइरालाका एजेन्डा हुन । कम्युनिष्टको डिस्नरीमा न संघीयता हुन्छ न बहुलबाद छ । तर हामीले हाम्रो पार्टीको एजेण्डा विपिको संमृद्धिको एजेण्डालाई पछिल्लो समय अरुको हल्लाका भरमा अरुकै पो होकि भनेर बुझ्यौं ।

अर्को कुरा विगतमा हामीले हाम्रो नेतृत्वमा गरेका राम्रा विषयहरुको प्रचार पनि निर्वाचनका समयमा सहि तरिकाबाट गर्न सकेनौं । हाम्रो सिद्धान्तमा कम्युनिष्टदेखि राजावादीहरुसम्मलाई ल्याएको कुरा हामीले जनतालाई बुझाउन सकेनौं । नेपालको राजनीतिमा पटक पटक क्षती बेहोरेर पनि कांग्रेसले डेमोक्रेटीक ट्रेण्डलाई विस्तार गरेको छ ।

मधेशवादी दलहरु कांग्रेससँग किन रहिरहन सक्दैनन् ?

पछिल्लो समय मधेस केन्द्रित दलहरु हामीसँग रहन सकेनन । तर परिवर्तनका लागि, राज्यको पुर्नसंरचनाका लागि, संविधानका लागि जुन विषय थ्यो, राष्ट्रिय सहमतिका विषयमा हामी साथ छौं कि छैनौं त्यो महत्वपूर्ण कुरा हो । दल अलग अलग हुन्छौं, राजनीतिक एजेण्डा फरक फरक हुन्छ । प्रतिस्पर्धा हुन्छ त्यो बेग्लै कुरा हो ।

सँधैका लागि सबै पार्टी बीच सहमति र एकता हुन्छ भने बहुदलीय व्यवस्थाको अर्थ नै रहँदैन । हाम्रो मानसिकता जो सँग समीकरण भएको छ सधै रहिरहोस भन्ने हुन्छ । त्यस्तो हुने भए त एउटै पार्टी मात्रै हुन्थ्यो । बहुदलीय प्रतिस्पर्धा बहुलबादमा चुनावमा प्रतिस्पर्धा देखिन्छ, तालमेल पनि हुन्छ । कहिले सँगै हुने कहिले टाडिने यो राजनीतिक व्यवस्था नै यस्तै हो ।

यतिबेला मधेसवादी शक्तिहरुको अवस्था चाहीं कस्तो देख्नुहुन्छ ?

मधेसवादी शक्तिहरु अहिले मधेसको एजेण्डा छोड्दै छन । मधेसका नाममा राजनीति गर्नेहरु मधेसको एजेण्डाबाट विचलित भएको देख्दै छु । अहिलेको सरकारमा उपेन्द्र जी जानु भयो, त्यो एउटा प्रमाण हो । मधेसी जनताले अब यो बुझ्नु पर्छ, अब मधेसी जनताले आफ्नो सोच पुर्नविचार गर्ने पर्ने अवस्था आएको छ ।

मधेसवादीहरुको प्रतिस्पर्धा मधेसी जनताको हक र अधिकारलाई संविधानमा कसरी स्थापित गर्ने र नभएका कुरालाई कसरी समावेश गर्ने भन्ने तर्फ भन्दा पनि कसरी सत्तामा जाने भन्ने तर्फ मात्र केन्द्रित भएको अवस्था छ ।

पार्टी भित्रको गुट उपगुट चाहीं कहिले अन्त्य हुन्छ ?

म उपसभापति भएबाट नै मैले पार्टीलाई एक ढिक्का बनाएर अघि बढाउन पहल गरिसकेको छु । रामचन्द्र पौडेलजीसँग पनि मेरो कुरा भइरहेको छ । पार्टीका विभिन्न विभाग तथा निकायहरु गठन गर्नका लागि सल्लाह गरिरहेको छु ।

महामन्त्री ज्यूसहित पार्टीका जिम्मेवार सबै नेताहरुसँग मैले छलफल थालेको छु । सभापति र पौडेलजीको बिचमा समन्वय गर्ने काम मैले गरिरहेको छु ।

आन्तरिक एकताले नै पार्टी र पार्टीका विषयमा चिन्ता लिनेहरुलाई समेत एक हुन सहयोग पुग्छ भन्ने हामी सबैका बिचमा समझदारी बनेको छ ।

केही दिन देखि तपाइहरुले देखिरहनु भएको होला हामी पार्टी भित्रका आन्तरिक विषयमा असहमती राख्ने भन्दा पनि बलियो प्रतिपक्ष भएर अधिनायकवाद तर्फ लागेको सरकारलाई खबरदारी गर्ने पक्षमा देखिएका छौं । विस्तारै आरोप प्रत्यारोप छाड्ने क्रम सुरु भएको छ । सत्ता र सरकारको बारेमा चिरफार गर्न अब हामी एक भएर अघि बढ्ने छौं ।

कांग्रेस नेतृत्व परिवर्तन हुनुपर्ने आवाज उठिरहेको छ नि ?

नेपाली कांग्रेसका लागि महाधिवेशन सार्वभौम शक्ति सम्पन्न निकाय हो । तर महाधिवेशन अघि नेतृत्व परिवर्तन हुँदैन ।

पदाधिकारी चयनमा त एकलौटी भएको हो नि हैन ?

त्यस्तो होइन । त्यसबेला केही कुरामा पौडेल जीहरुको पनि माग थियो । अहिले सबै कुरा मिलिसकेको छ । रामचन्द्र जीले हामीलाई पदाधिकारी मानिसक्नु भएको छ ।

उहाँ आफैं उपस्थित भएर म उपसभापति भएको हुँ । केही कुरा थियो । तर यो स्थायी विषय थिएन सकियो । अहिले हामी एक ठाउँमा नै छौं ।

जब कांग्रेसले पविर्तनको नेतृत्व गर्छ सोही बखत पराजय हुन्छ, किन ?

बडी गार्डले आफ्नो ज्यान दिएर अरुको सुरक्षा गर्छ । आफ्नो ज्यान दिएर पनि अरुको सुरक्षा गर्नु उसको सफलता हो । कांग्रेसले पनि मुलुकलाई चुनौती पर्दा निकास दिएको छ । कांग्रेसको इतिहासमा पटक पटक यस्तो घटना भएको छ । नेपाली कांग्रेस देशको सुरक्षा गार्ड हो ।

कांग्रेसले संविधान सभाको निर्वाचन र स्थानीय तह हुँदै प्रदेश र प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमा आफु पराजित भएर पनि देशलाई बचाएको छ जिताएको छ ।

यो गित गाउँने शब्दावलि होइन । कांग्रेसले आफुले क्षती बेहोरेर पनि देशलाई जोगाएको छ । प्रणालीलाई जोगाएको छ । व्यवस्थालाई जोगाएको छ । आगामी दिनमा सफलता प्राप्त गर्न अब कांग्रेस अघि बढ्छ ।

जिल्ला सभापतिको भेला र महासमिति बैठक बोलाइएको छ, यसबाट के अपेक्षा गर्ने ?

कांग्रेसको जिल्ला सभापतिहरुको भेलाबाट एकताको उर्जा लिएर हामी पर्किने छौं । नयाँ संरचना अनुसार पार्टीको विधान संसोधन अघि बढाउनु पर्ने छ ।

महासमितिबाट विधान संसोधन गराउँन केही विषयमा जिल्ला सभापतिहरुसँग राय लिने काम हुने छ । यो भेला अत्यन्तै महत्वपूर्ण हुँदै छ । राज्यको संरचना अनुसार पार्टीको संरचना रुपान्तरण गर्नु पर्ने अवस्था र एकताबद्ध भएको शन्देश यो भेलाबाट आउँछ ।

सरकारको समृद्धिको योजना र सपनालाई के भन्ने ?

सरकारको सय दिनको मुल्यांकन यस विषयमा काफी छ । सरकार सरकारी काममा भन्दा दलीय काममा सक्रिय छ । उहाँहरु पार्टी एक बनाउन केन्द्रित हुनुन्छ ।

संघीयताको विरुद्धमा उहाँहरु सिण्डीकेट निर्माण गर्न लाग्नु भएको छ । भारत र चिनको चाकडीमा उहाँहरु तल्लिन हुनुहुन्छ । पहिले देखिका विकासका विषयलाई निरन्तरता दिने तर्फ उहाँहरु लागिरहनु भएको छैन ।

संघीयताका विषयमा सिण्डीकेट, भारत र चीनको चाकडी र आत्म प्रसंसामा मात्र उहाँहरुको समय खर्च भएको छ । उहाँहरुको संमृद्धि सपना जनताको पक्षमा छैन । संविधानको पक्षमा छैन । संघीयताको पक्षमा छैन ।

अन्त्यमा भनिदिनुहोस कि अब कांग्रेस कसरी अघि बढ्छ ?

कांग्रेसको सबै भन्दा ठुलो सफलता नेपालमा सबैलाई संघिय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक प्रणाली र समावेशीता वैध रुपमा ल्याउनु हो ।

अब यसको सफल कार्यान्वयन र दिर्घायूमा कांग्रेस केन्द्रित हुन्छ । जिल्ला सभापति भेला देखि महासमिति र महाधिवेशन मार्फत कांग्रेस सशक्त रुपमा आउँछ र आउने निर्वाचनमा पहिलेकै अवस्थामा पुग्छ ।

इमेजखबर एपबाट खोल्नुहोस् । एन्ड्रोइड डाउन्लोडका लागि यहाँ र आइफोनका लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस् ।

Loading...

प्रतिक्रिया

 

 


Loading...
ImageKhabar  /  Jobs and Career  /  Advertise  /  About Us  /  RSS  /  Privacy  /  Archive
Registration No: 219/073-74. Director: Raj Manandhar. Chief Editor: Dr. Mahendra Bista.
© 2017 ImageKhabar and Image Group of Companies. All Rights Reserved. ImageKhabar is not responsible for external sites contents. Meronetwork Framework